Łukasz Linowski, GRZYWNO - zapomniana historia włocławskiego osiedla
 

JEZIORO GRZYWNO ~ W dawnych czasach określano je nazwą Grzybno. Od zamierzchłych wieków średniowiecza było własnością biskupów włocławskich. W 1339 roku biskup Maciej Gołańczewski część swoich pól i pastwisk wraz z Jeziorem Grzybno nadał wójtowi - urzędnikowi zarządzającemu dobrami biskupimi. W późniejszym okresie władze miasta Włocławka odkupiły od wójta połowę Jeziora Grzybno, nie wiadomo jednak dokładnie kiedy to się stało. Drugą połowę Jeziora z polecenia biskupa Hieronima Rozdrażewskiego w 1591 roku wójt przekazał na rzecz miasta.

W 1787 roku w celu przeprowadzenia reform samorządowych w mieście Włocławku została powołana Komisja Dobrego Porządku. Jednym z efektów jej działań było określenie granic miasta. Przy ich wyznaczaniu członkowie komisji stwierdzili, że Jezioro Grzybno znajduje się w granicach miasta. Na planie sporządzonym dla potrzeb pracy Komisji można zauważyć Jezioro otoczone podmokłymi terenami, położone kawałek za terenem o nazwie Glinki.

Wszystko wskazuje na to, że przez wieku Jezioro Grzybno było akwenem leżącym kompletnie na uboczu miasta i nikogo nie interesującym. W zachowanych do dzisiaj inwentarzach dóbr biskupów włocławskich z XVI i XVII wieku nie wspomniano słowem o Jeziorze, gdy na przykład 7 akwenów leżących na terenie sąsiedniej wsi Łęg każdorazowo wymieniono z nazwy. Wprawdzie ksiądz Michał Morawski - autor „Monografii Włocławka” z 1933 roku wspomina o wydzierżawieniu w 1541 roku Jeziora Grzybno Maciejowi Kokoszce, by ten mógł w nim łowić ryby. Po weryfikacji źródeł stwierdzono jednak, że wspomniany autor po prostu się pomylił. Cytowane przez niego źródło - „Rozrządzenie Komisji Dobrego Porządku” jasno informuje, że dzierżawa z 1541 roku dotyczyła bliżej niezidentyfikowanego Jeziora Rybno, a nie Jeziora Grzybno. Być może chodziło o współczesne Jezioro Rybnica?

W połowie XIX wieku w dokumentach źródłowych obok nazwy Grzybno zaczęła pojawiać się nazwa Grzywno odnosząca się do tego samego akwenu. Nie wiadomo, co spowodowało pojawianie się w źródłach drugiej nazwy. Można przypuszczać, że podwójne nazewnictwo funkcjonowało przez długi czas. Na przykład w dokumencie z 1840 roku pojawiło się Jezioro Grzywno, natomiast w treści inwentarza miejskiego z 1865 roku wspomniano o Jeziorze Grzybno. Miasto będące prawowitym właścicielem akwenu wydzierżawiało go najczęściej prywatnym osobom, głównie w celu łowienia ryb i wybierania lodu zimą. Trudno jednoznacznie wskazać moment, od kiedy zaczęto wydzierżawiać jezioro. Najstarsze dokumenty zachowane w zbiorach Archiwum Państwowego we Włocławku wspominają o dzierżawie jeziora w 1838 roku. W późniejszych aktach zamiennie występują nazwy Grzybno i Grzywno. Ostatnim dzierżawcą jeziora był Stanisław Michałowski, któremu miasto „wynajęło” akwen w 1935 roku na okres 6 lat.

W okresie międzywojennym (1918-1939) Jezioro Grzywno liczyło nieco ponad 6 hektarów powierzchni, dzierżawcy łowili w nim ryby i raki. W podmokłych okolicach znajdowało się kilka bagien, torfowisk i oczek wodnych. Największa, aczkolwiek zarastająca sadzawka było zlokalizowana między Jeziorem Grzywno i Alejami Chopina. Miejscowi nazywali ją Żabi Skrzek. Oczka wodne, sadzawki i torfowiska zostały w znacznej części zakopane przez mieszkańców osiedla, dalej zanikały w okresie powojennym, a ostatecznie zlikwidowano je w latach 70. i 80. XX wieku.


poprzednia strona (Lokalizacja przedmieścia) następna strona (Poligon wojskowy)
strona tytułowa spis treści o stronie wstęp
powstanie i rozwój osiedla pacyfikacja przedmieścia miejsca pamięci o „Pamiątce z Celulozy”

Wszelkie prawa zastrzeżone ∼ Kontakt ∼ lukanus.poczta@gmail.com ∼ www.lukanus.eu